Jos Poelsma (1876) - Guido van Bennekom (1872)

01-10-2002

Van Bennekom, inmiddels gestegen tot de 12de plaats mocht in de vierde ronde aantreden tegen Poelsma. De twee voorgaande partijen tussen de respectievelijk de nummers één en twee van afgelopen jaar eindigden in twee degelijke remises. Zou een der spelers instaat blijken deze impasse te doorbreken!?

Rochade

01. e4-e5 02. Pf3-Pf6 03. Pc3-Pc6^*1 04. Lc4-Lc5 05. 0-0-d6 06. h3-h6
Met het oog op de voorafgegane wedstrijden en de stand in de competitie was remise de meest waarschijnlijke uitslag. Ik wilde Poelsma er echter wel voor laten werken.
^*1 De derde zet van Poelsma vond ik een lastig te beoordelen zet, uiteindelijk speelde ik toch Pc6, na Lc4 en d5!? overwogen te hebben. Zie diagram, d4 met centrumoverwicht drijgt. Mocht d4 gespeeld worden dan had ik het centrumverlies geaccepteerd door het passieve d6 te spelen waarna waarschijnlijk d5-Pd7 (en vervolgens Pg6) volgde. Gezien het feit dat beide spelers een rustige opzet prefereren voor de basis van een aanval, volgde tot de zevede zet enkel opbouwende zetten.

07. a3-g5 08. Ph2-Pd4 09. d3-g4!??^*2 10. hxg4-Tg8
De tweestrijd gaat beginnen, Poelsma heeft namelijk prijsgegeven waar hij zijn koning veilig denkt onder te brengen. Van Bennekom acht zijn koning veilig in het centrum en besluit daarom de rochade op te offeren voor aanvalskansen. Een methode die van Bennekom vaker hanteert wanneer hij achter de zwarte stukken plaats neemt.
7. ..-g5!? doorbreekt de symmetrie en zet de stelling op scherp, zowel wit als zwart dienen secuur te werk te gaan gezien de onveilige koningsstellingen.
^*2 Zie diagram, zwart pleegt een dubieus pionoffer door de eigen koningsvleugel open te zetten om betere aanvalsmogelijkheden te creëen.

11. g5!??-hxg5^*3 12. Pa4-b5 13. Pxc5-bxc4 14. Pa4-cxd3 15. Dxd3-a5 16. Le3-La6
^*3 Zie diagram, het programma Rebel 10 slaat op dit moment op tilt en rekend zich rijk door na 11. b4-Lb6 de pion op h6 te nemen. Zowel Poelsma en ik hebben aan deze zet geen serieuze aandacht besteed aangezien het de stelling voor zwart verder openbreekt. De pion op g4 gaat verloren daar de pionverdediging 11. f3-Pe2++ 12. Kh1-Pg3# tot mat lijdt. Daar waar van Bennekom twee zetten eerder de stelling openbrak door een pion te offeren op g5, offert Poelsma nu een pion terug op de stelling weer te sluiten.
De clubkampioen heeft inmiddels zijn eerste winstpuntje geboekt, zwart heeft namelijk al bijna een uur meer tijd verbruikt dan wit, 0:19 om 1:15.

17. c4-Pe6 18. Tfe1-g4 19. g3-Lb7!?^*4 20. Pc3-Pg5 21. Lxg5-Txg5 22. De3-Th5 23. Pd5-Lxd5 24. exd5-Ke7 25. f3-..
Rebel evalueert de stelling na de 17de zet exact gelijk.^*4 Na afloopt van de partij kwamen de beide spelers tot conclusie dat zwarts 17^de zet de verdediging voor wit een stuk gemakkelijker maakte. Het vreemde wil nu dat Rebel 19. ..-Lb7 wel de sterkste voortzetting acht.
^*5 Zie onderstaand diagram, ondanks de op handen zijnde tijdnood dacht ik 10 minuten na over de voortzetting, diende ik nu gxf3, Dh8, Dd7, Th6 of toch Txh2 te spelen!? Wit mag niet met de pion nemen op g4 i.v.m. stukverlies na Txh2! Uiteindelijk speelde ik Dd7 om de baan vrij te maken voor de a-toren en druk te blijven uitoefenen op g4, Pxg4 diende immers voorkomen te worden.

25. ..-Dd7!?^*5 26. f4-e4 27. Te2-Tah8 28. Tc1-Th3 29. Tg2-Df5 30. Te1-Th5^*6 31. Tee1-Thh6 32. Pf1-Dh7 33. Th2-Txh2

De interessante variant Txh2 (links weergegeven) heb ik in samenwerking met Rebel tot onbeslit geanalyseerd, na 25. ..-Txh2!? volgt 26. Kxh2-Dh8+ 27. Kg1-Dh3 28. fxg4-Th8 29. Tf3-Dh2+ 30. Kf1-Dxb2 31. Tb1-Dd4 32. c5!!-Pxg4 33. cxd6-Kxd6 34. Te2 (0.02), de rechter diagram geeft de slotstelling van deze variant weer. Het is aan u om te beoordelen wie beter staat. In de partij heb ik deze variant verworpen omdat ik de kwaliteiten van mij tegenstander kende en ik te krap bij tijd zat om de variant op het bord te durven spelen. zet x

34. Txh2-Txh2 35. Pxh2-Dh3 36. Pf1-Ph5 37. b4-axb4 38. axb4-f5 39. c5-Pf6 40. c6+-Ke7^*7 41. Dd4-Dh8 42. b5-Db8
De clubkampioen heeft zich ruim dertig zetten beperkt tot verdedigen. Hij heeft de aanval een halt toegeroepen en kan tevreden zijn over het resultaat. Naast licht positioneel voordeel heeft de zwartspeler namelijk niets bereikt. Doch waar Poelsma vooral content over geweest moet zijn is het feit dat de zwartspeler vanaf zet 38 over minder dan 5 minuten bedenktijd beschikte.
^*7 Zie diagram, misschien meegetrokken in het snelle speeltempo van de tegenstander mist wit hier de enige kans om uit de verdediging te breken in de wedstrijd. Poelsma speelde 40. c6+ wat Rebel 10 evalueert met [-0.74], cxd6 [0.86] was echter een veel sterkere zet aangezien het de stelling opent voor de entree van de dame.

43. Pe3-Dxb5 44. Pxf5+-Kf7 45. Pe3-De2 46. Pf1-Db5(=)^*8 47. Pe3-De2 48. Dc3-Db5 49. Dd2-Db1+ 50. Kf2-Dh8(=)
^*8 De stand waarin ik mijn eerste remiseaanbod deed, Rebel evalueert na 46. ..-Kg6 de stand op 1.29. Gezien de tijd is remise echter het maximaal haalbare. Het zwarte paard staat als een reus, het houdt de vijandelijke dame buiten, valt pion op d5 aan en dekt indirect pion c7. Met nog 2 minuten op de klok besloot ik om enkel en alleen damezetten te spelen waarmee ik druk op d5 uitoefen of met eeuwig schaak drijg. Dat ik bij de 48^ste zet simpel een pion kon winnen door te slaan op d5 is mij daardoor geheel ontgaan. Ook het tweede remiseaanbod op de 50^ste zet sloeg Poelsma af, nog altijd in de veronderstelling dat wit kansen op een uitbraak had.

51. Pg2-Da1 52. remise
In de linker diagram is de slotstelling weergegeven. Wit beseft dat hij veroordeelt blijft tot het voeren van de verdediging. Poelsma toont zich een meer dan waardig clubkampioen door in deze stelling remise aan te bieden. Hetgeen mijn respect afdwingt omdat ik in gruwelijke tijdnood zat.

Auteur: G. van Bennekom