van Bennekom G. (1872) - Hendrikse B. (1638)

20-01-2003

In de zeventiende ronde van de laddercompetitie moest ik het opnemen tegen Bas Hendrikse, de schaker die mij vorig jaar in de laatste ronde van de competitie versloeg, waardoor ik definitief het kampioenschap aan dhr. Poelsma moest laten. Toendertijd stond ik twee gezonde pionnen maar ging onderuit toen werkelijk twee ridders te paard mijn stelling met geweld binnendrongen en alles kort en klein mepte. Vandaag had ik de kans om mij te revancheren door de zwarte koning in de val te lokken.

Het parcours
01.     e4-d6
02.     d4-Pf6
03.    Pc3-Pbd7*1
04.    Ld3-e5
05.   Pge2-exd4
06.   Pxd4-Pc5
07.    0-0-Le7
Ter verdediging van de koppositie diende ik dhr. Hendrikse te verslaan. Door het verlies van vorig jaar zag ik ietwat op tegen deze wedstrijd. Daardoor nam ik zeer gedreven plaats achter de stukken, doch een goed gevoel over de uitslag van de wedstrijd had ik zeker niet.
*1 Zie diagram, zowel met zwart als met wit speelt dhr. Hendrikse geregeld "de leeuw", niet goed wetende hoe ik hiermee mee om moet gaan speelde ik 4. Ld3 waar Lc4 mischien een natuurlijker zet is. Zoals te verwachten viel speelde zwart bij de 4de zet de e-pion op, mijn repons bestond uit 5. Pge2 om het centrum te ondersteunen en f4 te kunnen spelen. Verrast was ik dan ook toen 5. ..-exd5 werd gespeeld en ik ongestoord mijn paard in het centrum kon spelen.
08.    Te1-0-0
09.    Lf1-Lg4*2
10.     f3-Lh4
Zie linker diagram, bij de 9de zet speelde ik Lf1 om baan te maken voor de dame en tegelijkertijd de veiligheid van de witte koning te waarborgen. Deze typische van Bennekom zet, werd door collega-schakers vol gepeins, gefrons en hoofdschudden ontvangen.
Zwarts 9de zet Lg4 vond ik een sterke zet omdat deze f3 uitnodigt wat voor zwart aanknopingspunten biedt middels c6-Db6. Over 10. ..-Lh4 was ik minder gecharmeerd, het gaf mij marginale aanvalskansen terwijl ik na 10. ..-Ld7 het nakijken heb. Op de 11de zet maakt wit handig gebruik van het feit dat zwarts loper geen kant op kan. Wit's stelling begint aan te sterken, na Pxe7-Dxe7 Lg4 liggen de mogelijkheden bij wit.
11.    Pf5-Pcd7!?*3
12.    Pd5-Te8?
13. Pdxe7+-Txe7
14.  Pxe7+-Dxe7
15.    Lg5-h6
16.   Lxf6-Dxf6
17.    Dd5-Pe5
Op de 11de zet begaat zwart een kwalijke fout Pcd7!? te spelen en de aanval over zich af te roepen. Waar afgelopen jaar de eer aan Hendrikse was om met paarden ten aanval te gaan zijn ditmaal de rollen omgedraaid. In de diagramstelling had Hendrikse, naar mijn idee, moeten vervolgen met 11. ..-Lg6. Echter 11. ..-Pcd7 werd gespeeld wat leidt zwart dwingt tot het voeren van een uiterst secure verdediging.
Een vreemde stand is na 12. Pd5 op het bord verschenen, wit heeft alleen haar paarden ontwikkeld! Op de twaalfde zet maakte mijn opponent de beslissende fout, zwart had de drijging kunnen pareren met 12. ..-Pxd5 13. Dxd5-Pe5!! (dreigt Lxf3!) [o.60] waarna het initiatief nog altijd bij wit ligt maar materiaalverlies uitblijft. Het jammerlijk gespeelde 12. ..-Td8 verliest opslag.
18.    Le2-c6*4
19.    Db3-b5
20.     f4-Pg4
21.   Lxg4-Lxg4
22.    f5!-Dd4+*5
23.    De3-Dxb2
24.     h3-Lxh3
25.   gxh3-De5
*4Zie diagram, van Bennekom speelt hier 18. Le2 [2.57] om zwart het laatste restje hoop te ontnemen. Na 18. ..-c6 dacht ik lange tijd na of ik nu 19. Db3 of Dd2 diende te spelen. De laatste variant verwierp ik vanwege 19. ..-Lxf3 20. Lxf3-Dxf3!! 21. gxf3-Pxf3+ 22. Kf2-Pxd2, ten onechte blijkt, want ChessGenius attendeerde mij erop dat 19. ..-Lxf3 simpel weerlegd wordt door 20. Tf1.
Met zwarts 19. ..-b5 was ik uitermate in mijn sas, deze zet stelde mij instaat om in enkele zetten veel materiaal van het bord te ruilen, een tactiek die ik graag toepas als ik voor sta. Immers des te minder materiaal des te zwaarder weegt het verschil.
*5Zie diagram links onder, natuurlijk speelt van Bennekom hier in stijl 22. f5! wat dameruil en daarmee opgave afdwingt. Hendrikse weigerde echter het gedwongen 22. ..-Dd4+ 23. De3-Dxe3 24. Txe3-f6 te spelen en besloot de loper op te geven voor damebehoud.
26.    Kg2-Kh7
27.   Tad1-a5
28.    Dd4-Dxd4
29.   Txd4-Td8
30.   Ted1-Te8
31.    Kf3-d5
32.   exd5-Te5
33.    Kf4-opg.*6
Enige zetten later was ik toch instaat om de dames van het bord te ruilen en gaf zwart zich niet veel later gewonnen.
De slotstelling is rechts weergegeven, met een zucht van verlichting speelde ik de verdere avond nog vele vluggertjes tegen Bas Hendrikse, mijn kwelgeest van het voorgaande jaar.

Auteur: G. van Bennekom