Vulic J. (1924) - van Bennekom G. (1872)
04-02-2003
In de kwartfinale van de SBO-cup was Winterswijk de tegenstander. Vergezeld door Zürcher, Venekamp en Hendrikse reden we naar Winterswijk, waar we de op papier sterkere tegenstander tegemoet traden. Terwijl buiten de sneeuw naar beneden dwarrelde begon een enerverend duel. Het cup-team legde de regerend bekerwinnaar het vuur aan de schenen maar dolf uiteindelijk toch met 2,5-1,5 het onderspit. Dat we de halve finales niet bereikt hebben kan ik mijzelf aanrekenen, ...
Een theoretisch duel
01. e4-e5 02. d4-exd4 03. c3-dxc3 04. Lc4-cxb2 05. Lxb2-d5*1 06. Lxd5-Pf6 07. Lxf7+-Kxf7 08. Dxd8-Lb4+ 09. Dd2-Lxd2+ 10. Pxd2-Te8 |
|
Voordat dhr. Vulic en van Bennekom achter de stukken plaats namen diende eerst een technisch probleem verhopen te worden. De voor het duel gereserveerde tafel was zo instabiel dat het voor de heren onmogelijk was om de armen eens rustig op de tafel neer te leggen. De thuisspeler loste dit eufel bekwaam op door de tafel aan de aangrenzende tafel vast te tapen, het werkte verbluffend goed!
Voor het eerst in de externe competitie trof ik een tegenstander met een hogere rating, op grond van rating was remise voor mijzelf al een bevredigend resultaat. Ik startte hierdoor onbevangen aan de beproeving, toen mijn tegenstander daarbij ook nog eens één van de weinige openingsvarianten koos die ik wel kende voelde ik mij in mijn element. Vulic opende met 1. e4-e5 toen d4 verscheen was ik in eerste instantie verbaasd, het koste mij letterlijk enkele minuten om te constateren dat ik dit zelf ook wel eens gespeeld had. De eerste 9 zetten van het aangenomen Noords gambiet verschenen daarna in rap tempo op het bord. *1 Zie diagram, om wits aanvalskansen te neutraliseren schrijft de theorie 5. ..-d5!! voor. Zwart offert eveneens twee pionnen om tot een ongeveer gelijkstaand eindspel te komen, aldus Max Euwe. |
||
11. f3?-Le6*2 12. Pe2-Pc6 13. 0-0-Tad8 14. Tfd1-Pb4! 15. Pf4-Pd3 16. Lxf6-gxf6 17. Pxe6-Kxe6 |
| Zwarts 10de zet sluit niet aan bij de theorie, deze schrijft c5 voor. Kennelijk was dhr. Vulic ook uit zijn openingsrepertoire getuige wits 11de zet. *2Zie diagram, ik had verwacht dat wit de pion op e4 indirect zou dekken door 11. Pgf3, zwart mag de pion op e4 niet nemen i.v.m. 12. Pe5+!, in plaats daarvan speelde Vulic het passieve f3.
Dat van Bennekom evenzo niet precies weet waar het in deze variant om draait blijkt uit 12. ..-Pc6. Deze zet blokkeert de opmars van de c-pion waarmee de aanvalkansen verweven zijn, vandaar dat de zwartspeler enkele zetten later het paard naar b4 speelde en daarmee de stelling op scherp zette. Van Bennekom heeft vanaf zet de 10de het betere van het spel en bouwt gestaag aan een aanval. Opvallend is te zien dat de beide spelers tot aan de achttiende zet richten op het stukkenspel in plaats van een pionnenmars. |
||
18. Pb3-b6!*3 19. Td2!?-Td7 20. Tad1-Ted8 21. Kf1-c5 22. a3-c4 23. Pa1-b5 24. Tb1-a6 25. Pc2-c3 |
|
*3Zie diagram, zwart speelt 18. ..-b6! een zeer sterke zet waarna wit gedwongen is tot een zeer nauwkeurige verdediging. Het antwoord van wit, namelijk het verdubbelen van de torens vonden beide spelers na afloop van de partij een cruciale fout. Het computerprogramma ChessGenius geeft dit echter wel als beste optie aan. Het programma werkt toe naar een evenwichtig toreneindspel via 19. Td2-Td7 20. Tad1-Ted8 21. Pc1!-Pxc1 22. Txd7-Txd7 23. Txc1-c5
24. Tc2-Ke5 [-0.06] Na het missen van 21. Pc1 rukken de zwarte pionnen in rap tempo richting de promotievelden, na zwarts 22ste zet speelt wit zelfs Pa1 [-0.66]
Ondanks de inferieure stelling heeft Vulic een belangrijke troef achter de hand namelijk: de tijd. Rond de twintigste zet beschikt Vulic over nog ruim een uur, van Bennekom moet het doen met een klein half uur. |
||
26. Te2-Pf4 27. Te3-Td1+ 28. Te1-Txb1 29. Txb1-Td2 30. Pe1-Pxg2??*4 31. Pxg2-c2 32. Te1-Td1 33. Pf4+-Kd6 34. Pe2-a5 |
|
Ondanks de zich manifesterende tijdnood weet zwart het initiatief uit te bouwen tot een gewonnen stelling, ook het schaakprogramma ziet weinig mogelijkheden om de zwarte opmars te stoppen.*4Zie diagram,
met nog een kwartier op de klok maakt van Bennekom een faliekante misrekening. De zwartspeler speelt hier Pxg2?? met het oog op c2-Td1, het idee is goed de volgordelijkheid echter niet! De wijzers van ChessGenius slaan op dit moment uit, het programma ziet geen verdediging tegen 30. ..-c2 31. Tc1-Pxg2 32. Pxg2-Td1+ 33. Ke2-Txc1 34. Pf4+-Kd6 35. Kd2-Tf1 [-3.24].
Vulic neemt voor zijn 31ste ruim de tijd en laat zien dat er niet voor niets 1924 ratingpunten achter zijn naam prijken. De witspeler voerde stoïcijns 31. Pxg2 uit, van Bennekom verbouwereerd achterlatend. Beroofd van de opgelegde winstkansen is remiseren het nieuwe doel van zwart. Bij de 32ste zet mist van Bennekom de laatste kans via 32. ..-a5 33. Pf4+-Ke5 34. Pe2-b4 35. axb4-axb4 36. Pc1-Kf4 37. h4-Kxf3 [-0.93]. had zwart nog op winst kunnen spelen. Twee ver verwijderde vrijpionnen is met een paard namelijk nog lastig verdedigen. |
||
35. Pc1-td2 36. Te2-Td1+ 37. Te1-Td2 38. Pe2-b4 39. axb4-axb4 40. Pc1-Txh2*5 41. Pb3!-Ke5 42. Kg1-Th6 |
|
*5Zie diagram, Vulic speelt 41. Pb3! een subtiele zet die naar mijn mening tevens de enige zet is om op winst te kunnen spelen. De pointe van wits 41ste schuilt hem in het feit dat zwarts toren na Kg1 gedwongen wordt de dekking van de c-pion op te geven. Wil wit op winst spelen dan moet een van de pionnen zien te overleven, de verdediging van zwart berust dus logischerwijs op het elimineren van de pionnen. Vandaar dat Vulic had op de 43ste zet moeten vervolgen met 43. Te2! [1.31], valt evenals het gespeelde Tc1 de gevaarlijke vrijpion aan maar heeft als voordeel dat zwart nimmer beide pionnen kan afruilen.
*6Zie diagram links afgebeeld, met minder dan 4 minuten op de klok speelde zwart 43. ..-f5 een zet met twee bedoelingen. Ten eerste wordt hiermee het afruilen van wits pionnen bewerkstelligd maar daarnaast wordt ook de verdediging van de b- en c-pion mogelijk gemaakt. ChessGenius prefereert echter 43. ..-Kf4, wellicht beter doch veel moeilijker te spelen gezien de tijdnood. |
||
43. Tc1-f5*6 44. exf5-Tc6 45. Kf2-Tc3 46. Pd2-Kxf5 47. Pe4-Tc7 48. Pd2-Tc3 49. Pe4-Tc7 50. Pd2-Tc3 51. ½-½*7 |
|
|
Auteur: G. van Bennekom
