van Bennekom G. (1872) - Meek A. (1789)

10-02-2003

In de thuiswedstrijd tegen ESGOO had ik verwacht mij met wit te mogen revancheren tegen dhr. Anjewierden. De teamleider van Esgoo had echter dhr. Meek op het eerste bord geplaatst, zodoende kon ik mij niet wreken voor de twee matige zwartpartijen mijnerzijds. Dat dhr. Meek eveneens de kunst van het schaken volstond werd al snel duidelijk. Vol goede moed opende ik de partij met het opspelen van de e-pion, dhr Meek antwoordde met 1. ..-e6, mij verward achterlatend. Op het internet had ik hetgeen wel eens gezien, doch dat deze opening ook in officiële wedstrijden gespeeld werd had ik niet gedacht. Enfin het was weer eens zover, van Bennekom bevond zich direct na de opening weer op onbekend terrein.

van Bennekoms eerste Franse partij

01. e4-e6 02. d4-d5^*1 03. exd5-exd5 04. Pc3-Lb4 05. Pf3-Lg4 06. Dd3-Pc6 07. Le2-Pge7

Zie diagram, de beginstelling van het Frans! Ik weidde ruim 10 minuten aan mijn derde zet en concludeerde dat zwart na 3. e5-c5 te veel druk op de d-pion kon uitoefenen, ik koos daarom voor het kalmere 3. exd4.
Dr. M. Euwe schrijft in zijn Volledige handleiding voor het schaakspel dat de door mij gevolgde voortzetting bekend staat als de ruil-variant, wat leidt tot volkomen gelijk spel met weinig kans op verwikkelingen. Euwe geeft als meest gangbare voortzetting "de klassieke voortzetting" ofwel 3. Pc3-Pf6 4. Lg5-Le7 5. e5-Pd7 6. Lxe7-Dxe7, zie rechter diagram, waarna Euwe 7. a6 aanbeveelt.

08. Le3-Pf5^*2 09. h3-Pxe3 10. Dxe3+-Le6 11. Lb5-0-0 12. a3-Ld6 13. Lxc6?-bxc6 14. Pe5-Df6
Ondanks het feit dat de opening mij onbekend was bleek dhr. Meek als eerste van de theorie af te wijken, op de 5^de zet schrijft ChessGenius 5. ..-Pge7 als de theoretische variant voor, waar Lg4 gespeeld werd. Van Bennekoms zesde zet Dd3 werd gespeeld om de druk op de paarden te verminderen, het bijkomende probleem is echter dat de dame blijft 'hangen' in het centrum. Een tweede dubieuze zet speelde wit twee zetten later toen de zwarte loper op d3 werd geplaatst. Het computerprogramma had graag 8. Lg5 [-0.03] gezien, zwart maakt goed gebruik van wits passiviteit door 8. ..-Pf5!? te spelen. De witspeler had, evenals ChessGenius, gerekend op 8. ..-0-0 9. 0-0-0, waarna een interessante strijd over twee vleugels in aanmerking komt. Rond de tiende zet is wit zijn openingsvoordeel kwijt en nemen zwarts aanvalskansen steeds serieuzere vormen aan.

15. 0-0-c5^*3 16. f4-cxd4 17. Dxd4-c5 18. Df2-d4 19. Pe4-De7 20. Pxd6-Dxd6 21. b3-a5 22. Tad1-Ld5 23. Pg4-Tfe8
Op de 13^de zet maakt wit een fundamentele fout, door te slaan op d6 waarna wit een machtig loperpaar tegenover zich heeft staan. De witspeler ging er vanuit dat de bres in zwarts pionnenstructuur enige aanknopingsmogelijkheden zou verschaffen. In wezen blijkt de dubbelpion zwart alleen maar in de hand te werken, het verschaft dhr Meek een halfopen lijn en verstevigd het centrumoverwicht na c5. ^*3Zie diagram, bij de 15^de zet had ik het gevaar kunnen weren door 15. Pxc6-Tfe8 16. Pe5-Lxe5 17. dxe5-Dg6 18. Df3-Dxc2 19. Pxd5 [-0.21] te spelen. De dreiging op c6 was ook het originele plan waartoe ik 14. Pe5 speelde. Met deze zet hoopte ik één der lopers te kunnen afruilen, toen dhr. Meek vervolgde met 16. ..-Df6 werd mij de dreiging Tfe8 toch te machtig en week ik af van het plan door te rokeren. Zowel op de 15^de als op de 16^de zet geeft het programma toch Pc6 als beste voortzetting voor wit aan.

24. b4-Lc4 25. bxc5-Dxc5 26. Tfe1-Txe1+ 27. Txe1-Td8 28. Td1?-Dxa3 29. f5-f6 30. Df4-Le2 31. Dc7-Dd6 32. Dxd6-Txd6 33. Td2-Lxg4?^*4 34. hxg4-Kf7
In het verloop van de strijd consolideert dhr. Meek het positionele voordeel en verleidt van Bennekom tot het maken van een fout, die zich op de 28^ste zet ook voordoet. Wit speelt hier 28. Td1? veronderstellende dat 28. ..-Dxa3 niet kan in verband met 29. Txd4, een kwalijke fout aangezien 29. Txd4 weerlegd wordt door het simpele 29. ..-Da1+. De juiste voortzetting aldus ChessGenius was 28. c3-f6 29. cxd4-Dxa3 30. Pe3-Ld3 31. d5-Dc3 32. Tc1 [-0.51], waarna zwart het beste van het spel blijft hebben.
Rond de 30^ste zet ziet het er somber uit voor wit, om toch ergens tegenkansen te creëren poogt van Bennekom via f4-f5 los te komen. Terwijl de klok van wit angstig dichtbij de 5-minutengrens komt verschijnt de diagramstelling op het bord. Zwart kan het zich veroorloven om ruim de tijd te nemen, na 33. ..-Lb5 ligt de winst voor het oprapen. Desondanks speelde dhr. Meek 33. ..-Lxg4? veronderstellende dat het toreneindspel simpel gewonnen is mede door de tijdsdruk waar wit mee te kampen heeft.

35. Kf2-Ke7 36. Td3-a4!?? 37. Ke2-Td5 38. Ta3!-Te5+^*5 39. Kd2-Te4 40. Txa4-Txg4 41. Kd3-Tg3+ 42. Ke4-Txg2
^*5Zie diagram, na ruim drie uur spelen komt dan eindelijk dat deel van het schaakspel aan de orde waarin wit zich in zijn element voelt. Het gebrek aan openingskennis in combinatie met een niet al te sterk middenspel compenseert van Bennekom met een sterk eindspel.
Op de 38^ste zet speelt van Bennekom Ta3! en niet het voor de hand liggende Kf3 waarna Kd6 volgt en de zwarte koning te actief wordt. In het vervolg speelt wit in overeenstemming met ChessGenius naar remise, al wil het programma op de 48^ste zet Tg2 zien, een kwestie van smaak. Naar mijn idee laat dhr. Meek de laatste winstkans liggen bij diens 44^ste zet. Wil zwart op winst spelen dan is natuurlijk 44. ..-h5 de zet om te spelen, het gespeelde 44. ..-Txc2 is een sollicitatie voor remise.

43. Ta7+-Kd6 44. Kxd4-Txc2!? 45. Txg7-Tc7 46. Tg8-Tf7 47. Td8+-Td7 48. Th8-Kc6+ 49. Kc4-Kd6 50. Kd4-½-½^*6
^*6De slotstelling is in de linkerdiagram weergegeven, zwart kan bij correct spel van wit niet tot winst komen. Tot mijn vergenoegen bood zwart remise aan, hetgeen ik met nog 1 minuut 42 op de klok maar al te graag aannam.

Auteur: G. van Bennekom