van Bennekom G. (1872) - Zürcher W. (1591)

10-03-2003

In mijn derde bekerpartij wachtte collega jeugdtrainer dhr. Zürcher, de vier onderlinge ontmoetingen waren allen gewonnen door de witspeler. Een geflatteerde stand van zaken want 2-2 zou beter op zijn plaats zijn geweest gezien het feit dat dhr. Zürcher in elk van de partijen serieuze winstkansen had.
Gezien het ontluisterende slechte openingsniveau wat ik van Bennekom de afgelopen weken aan de dag gelegd had besloot de witspeler, deels uit frustratie, vrijwillig een onzinnige openingsvariant te spelen. Een opmerkelijke keuze aangezien van Bennekom door de 200-puntenregeling moest winnen om in de bekercompetitie te blijven meespelen.

Een beetje beweging is goed voor de oude man!
01.     f3-e5
02.    Kf2-Bc5+
03.     e3-Nc6
04.     c3-Qf6!??*1
05.    Ne2-d6
06.     d4-Bb6
07.    Ng3-d5
08.    Bb5-Nge7
09.    Na3-O-O
10.    Nc2-Qh4
Als gezegd vond van Bennekom het weer tijd worden voor wandeling met de koning. De vorige koningsavonturen werden weliswaar gewonnen maar zonder enige bravoure/ overtuiging, ditmaal was het streven een klinkende overwinning waarop weinig viel af te dingen. Ter controle is bij de analyse gebruik gemaakt van het schaakprogramma ChessGenius met de instelling; 3 minuten per halfzet.
*1 Zie diagram, wit heeft zojuist c3 ter voorbereiding van d4 gespeelt. Zürcher antwoordde met 4. ..-Df6, te vroeg naar mijn oordeel, ChessGenius oppert, na 5 minuten rekenen, een typische computerzet 4. ..-Lb6? 5. Lb5-Dh4+ 6. Kf1-Pge7 7. d4-0-0 [-0.45] Een variant die links gelaten kan worden, een scherpere voortzetting lijkt mij 4. ..-f5. Wit tracht een pionnenlinie op te werpen om zodoende de zwarte stukken in bedwang te houden, zwarts kansen liggen overduidelijk in het verbreken van wits pionnenstructuur.
11.    Kg1-Be6*2
12.    Qe1-f5
13.    Ne2-Qxe1+
14.   Nxe1-e4
15.     f4-Nd8
16.    Kf2-c6
17.    Ba4-Nf7
18.    Bd1-Nh6
19.     h3-Kh8
20.     g3-Rf6
*2 Zie diagram, in deze fase van de strijd staat wit kritiek. Zürcher kan een ijzersterke aanval initiëren via f5-f4, de Dame staat sterk op h4 en zwarts lopers werken goed mee. Wit voelde het gevaar en speelde 11. Kg1, onnodig aldus ChessGenius, het programma wat geen angst kent, evalueert 11. Lxc6-Pxc6 12. dxe5-Td8 13. Pd4-Pxe5 14. Dc2 [-0.39] als beste voortzetting.
Op de 13de zet boekt wit zijn eerste wapenfeit, het gevaarlijkste stuk uit het zwarte kamp wordt van het bord geruild. Dameruil is ook volgens het programma de beste voortzetting, ikzelf heb zo mijn twijfels Df6 lijkt mij goed speelbaar. Eén zet later speelt Zürcher wit in de hand, in plaats van de strijd om het centrum open te breken staat zwart toe dat van Bennekom het centrum hermetisch afsluit waarmee de grootste problemen verdwenen zijn.
21.     b3-Rg8
22.    Ba3-Bd8*3
23.    Bd6-Nf7
24.    Be5-Nxe5
25.   dxe5-Rff8
26.    Nd4-Bc8
27.     b4-g5
28.    Bh5-Bd7
29.    e6?-Be8*4
30.    Be2-Rf6
*3 Zie diagram, de vreemde opstelling van wits stukken weerhield van Bennekom er niet van om rustig drie pionzetten uit te voeren. Een vreemd gegeven doet zich vanaf de 20ste voor, het programma geeft eveneens 21. b3 en 22. La3 als beste voortzetting aan, doch het programma wil niet aan de voor de hand liggende manoeuvre 23. Ld5 24. e6. Desondanks ben ik van mening dat zwart nimmer had mogen toelaten dat de loper op e6 terecht kwam, vandaar dat ik 22. ..-Pc8 een sterker vind dan het gespeelde 22. ..-Ld8.
Desondanks blijft zwart riant staan, aldus het programma schommelt de evaluatie van zet 05 t/m 30 zo rond de 0,50-0,75 in zwarts voordeel. Het keerpunt in de wedstrijd komt na een kleine twee uur spelen, de witspeler beschikt op dat moment over 30 minuten terwijl bij de zwartspeler 45 minuten op de klok prijken.
31.   Nec2-b6
32.     c4-gxf4
33.   gxf4-Rfg6?
34.   Rag1-Rxg1
35.   Rxg1-Rxg1
36.   Kxg1-Kg7
37.   cxd5-cxd5
38.    Bb5-Bxb5
39.   Nxb5-a6
40.    Nd6-Kf6
Na een kleine dertig zetten verdedigen besluit van Bennekom tot een dubieuze zet. *4 Zie diagram, wit speelt 29. e6!? [-0.83], veel te optimistisch, geeft zwart een nieuw aanvalspunt cadeau. ChessGenius stelt de ontwikkeling van het e-paard voor 29. Nec2-gxf4 30. exf4-Lb6 31. Tad1-Tg7 [-0.54], wat uiteraard de voorkeur geniet. Zürcher profiteert optimaal van de tactische misser van wit door 31. b6 op te spelen met het oog op c5 en daarmee de enige verdediger van e6 te verwijderen. Tot mijn verbazing speelde zwart op de 33ste zet echter geen c5 [-1.18] maar Tfg6? [-0.60], hierdoor behoudt wit de pion op e6, die in het vervolg van de wedstrijd nog knap lastig wordt. Nog altijd heeft wit de beste papieren mits de torens op het bord blijven. Het keerpunt in de wedstrijd komt dan ook op het moment dat zwart de torens van het bord ruilt. Vanaf dat moment neemt wit de regie van de partij in handen en is het zwart die een moeilijke verdediging wacht.
41.    Nd4-Kg6
42.    Kf2-Bc7??
43.   Ne8?-Bd8*5
44.     a4-a5
45.     b5-Nc8
46.    Ke2-h5
47.    Nc6-Be7
48.    Nc7-Kf6
49.  Nxd5+-Kxe6
50.  Ncxe7-Nxe7
De zetten 32 t/m 41 speelt van Bennekom in overeenstemming met ChessGenius. Op de 42ste zet speelt van Bennekom voor de derde maal in de partij Kf2. Nauwkeuriger was het opspelen van de a-pion, 42. a4-h5 43. b5-axb5 44. axb5-h4 45. Pc6-Pxc6 46. bxc6-Kf6 47. Pe8+ [1.06].
Wit aast op de zwakke pionnen op de damevleugel, dat zwart een grove fout beging door op de 42ste zet Lc7 te spelen ontging beide spelers. *5Zie diagram, het programma wijst op het simpele, 43. P6xf5!-Pc8 44. Kg3-b5 45. Kg4-Lb6 46. e7-Kf7 [1.90] wit kan gratis slaan op f5 aangezien zwart niet mag nemen omdat de loper promotie van de e-pion niet meer kan voorkomen. Wit speelde echter 43. Pe8+, zwart had moeten antwoorden met Lb8 [-0.81]. In het verdere verloop van de partij kwam zwart er niet meer aan te pas, tot aan de 50ste zet ziet ChessGenius weinig kans op verbetering voor zowel zwart als wit.
51.   Nxb6-Nd5?
52.   Nxd5-Kxd5
53.    Kd2-h4
54.    Kc2-Kc5
55.    Kc3-Kd5
56.     b6-Kc6
57.    Kd4-Kxb6
58.    Kd5-Kb7
59.    Ke5-opg.*6
Zürcher geeft de partij definitief uit handen door 51. ..-Pd5 [9.36] te spelen, zwart had kunnen doorvechten met 51. ..-Kd6 [2.06] al had dat weinig soulaas geboden. *6 Zie diagram, de slotstelling, zwart gaf op waarmee het koningsavontuur tot een goed einde werd afgerond!

Auteur: G. van Bennekom