Groenewoudt G. (1759) - van Bennekom G. (1872)

07-04-2003

In de interne competitie had ik de koppositie moeten afgeven aan dhr. Groenewoudt. Door twee bekerduels en twee externe duels kon ik mij niet in de interne competitie mengen. Aangezien dhr. Groenewoudt in de vier wedstrijden geen steekje had laten vallen had hij de koppositie terecht weten te heroveren en had en passant een voorsprong van 2/3 wedstrijd weten op te bouwen.
In onderlinge ontmoetingen was de stand 1,5-1,5, in de laatste wedstrijd had dhr. Groenewoudt aan het langste eind getrokken. Van Bennekom leed toen de pijnlijkste nederlaag van het seizoen door in het eindspel een toren weg te blunderen, voor van Bennekom die het juist moet hebben van het eindspel was dit een gevoelige tik. Vandaag had van Bennekom de kans zich te revancheren en de koppositie weer over te nemen, de partij verliep als volgt, ...

Een beetje van mijzelf en een beetje van dhr. Böhm
01.     d4-f5
02.     c4-Nf6
03.    Nc3-e6
04.     g3-d5*1
05.   cxd5-exd5
06.    Bg2-c6
07.    Qc2-Bd6
Groenewoudt openende het beladen duel met d4, opmerkelijk aangezien de witspeler wist dat f5 zou volgen en hij vorig jaar in die variant had verloren. Waar de Hollandse verdediging vorig jaar het ene na de andere correcte winstpartij opleverde wilde het dit jaar maar niet lukken, met zeer fortuinlijke score van 3,5 uit 5 begon van Bennekom aan zijn zesde Hollandse partij. Volgens dr. M. Euwe en elk computerprogramma is 2. c4 de beste voortzetting, ikzelf geef echter de voorkeur aan 2. Lg5!, zie rechter diagram. Dit kan leiden tot het geweldig spannende 2. ..-a6 3. Lh4-g5 4. e4!
08.    Nh3-O-O
09.    O-O-Na6
10.     a3-Nc7
11.    Bf4-Ne6
12.    Be5-Ng4?*2
13.   Bxd6-Qxd6
*1Zie diagram links boven, normaliter speelt de zwartspeler 4. ..-c6 of Le7, ditmaal ging van Bennekom direct over tot 4. ..-d5! Deze zet had ik dhr. Böhm onlangs zien spelen op het internet, onder het mom van wat dhr. Böhm kan, kan ik ook speelde ik dus d5!
Al vanaf de 7de zet probeert van Bennekom zijn stempel op de wedstrijd te zetten en dirigeert zijn stukken naar sterke velden. De eerste verrassende zet van de wedstrijd kwam op de 11de zet toen van Bennekom 11. ..-Pe6 speelde. Een zet later maakt Groenewoudt een foutje door 12. Le5 te spelen, *2zie diagram, zwart had direct kunnen profiteren met 12. ..-Lxe5 13. dxe5-Pg4 14. e3-Pxe5 [-0.81], wint een pion zonder complicaties. In plaats van eerst te slaan speelde de zwartspeler gelijk 12. .-Pg4 waardoor wit simpel de lopers kan ruilen.
14.     e3-Bd7*3
15.    Qd2-Rae8
16.   Rac1-h5
17.    Ne2-h4
18.   Nef4-Nxf4
19.  gxf4!-Rf6
20.    Ng5-Rg6??
Op de 14dezet gebruikte zwart een klein kwartier om 14. ..f4!!?? door te rekenen. *3 Zie diagram, na 14. ..-f4!? 15. Pxf4-Pxf4 16. exf4-Txf4! 17. gxf4-Dxf4 18. Tfe1-Lf5 raakte van Bennekom in gedachten de draad kwijt. Het is volgens ChessGenius echter een sterk offer aangezien wit moet vluchten in een zetherhaling om grof materiaalverlies te voorkomen, na 19. De2-Dxh2+ 20. Kf1-Tf8 21. f3!-Gg3 22. Kg1 kan wit vluchten in een zetherhaling.
Enkele zetten later gebruikte de zwartspeler wederom een kwartier om de vervolgzet te bepalen. Uiteindelijk kwam zwart met 16. ..-h5 na g5 en h6 verworpen te hebben. Tot mijn grote verbazing komt ook het programma met h5-h4 op de proppen, in die fase van de strijd heeft ChessGenius een hele lichte voorkeur voor wit. Desondanks staat wit gedrukt en is het zwart die de regie in handen heeft.
21.    Nf3-h3*4
22.   Bxh3-Ne5+
23.    Kh1-Nxf3
24.    Qd1-Nh4
25.    Rg1-Rxg1+
26.   Qxg1-Qg6
27.    Qd1-Qh6
Dat Groenewoudt een sympathieke man is bewijst hij met zijn 21ste zet. *4Zie diagram, net nu de aanval van zwart lijkt te stagneren speelt de koploper 21. Pf3?, 21. Db4 [0.30] had uitkomst geboden.
Enkele zetten later kan zwart kiezen uit twee aantrekkelijke voortzettingen, de ene optie {22. ..-Pe5+ [-2.03]} levert een paard tegen een pion op terwijl de andere optie {22. ..-Pxe3+ [-2.27]} een toren plus pion tegen een paard garandeert. Met nog 20 minuten op klok besluit van Bennekom tot eerste optie, zwart staat een stuk voor en de winst is nabij. Groenewoudt geeft echter begrijpelijk nog niet op, een foutje zit immers in een klein hoekje. Typisch in lijn van de speelstijl van de zwartspeler verzorgt zwart eerst zorgvuldig de verdediging om pas tien zetten later via 34. ..-b4 tot de winstvoering over te gaan.
28.    Qe2-Ng6*5
29.    Qf3-Kf7
30.    Rg1-Rh8
31.    Qg3-Ne7
32.     f3-g6
33.    Bf1-Qh4
34.    Qg2-b6
Een frappante situatie doet zich voor op zet 28, zie linker diagram. Op de 24ste zet zien beide spelers dat 24. De2 faalt vanwege 24. ..-Dxf4. Vier zetten later in een gelijksoortige stelling zien beide spelers het simpele 28. ..-Dxf4 over het hoofd, schaken blijft een vreemd spelletje!
Opzoek naar kansen en complicaties weigert Groenewoudt passief af te wachten en besluit tot het forceren van een vrijpion in het centrum. Hiermee maakt de koploper het van Bennekom gemakkelijk om bezit te nemen van de witte a,h-diagonaal. Op het moment dat de zwarte loper op c6 belandde weet van Bennekom dat de winst binnen is en kon de zwartspeler zich mentaal voor op zijn tweede biertje van de avond. ChessGenius vindt echter nog een uitweg; 40. Tg5-Dh3 41. Df2-Dxf3 42. Lxf2-Kg1 43. Th4-cxb4 [-3.96]
35.    Qd2-c5
36.   dxc5-bxc5
37.     e4-d4
38.     e5-Bc6
39.   Bc4+-Kf8
40.    Rg3-Qxg3*6
         0-1
*6 Zie diagram, 40. Tg3-Dxg3 volgde waarna wit opgaf.
Met deze winstpartij hingen beide heren tot aan sluitingstijd aan de bar en lieten zich de alcoholische versnaperingen goed smaken. Al was het bier voor een der schakers wellicht bitterder dan voor de ander!

Auteur: G. van Bennekom